فواید خانه بازی برای کودکان آپارتماننشین در یک جمله این است: کودک جایی برای دویدن، پریدن و بازی با همسنها پیدا میکند که خانه کوچک شهری از او گرفته است. این تحرک و بازی آزاد به تخلیه انرژی، کم شدن تنش و رشد مهارتهای حرکتی کمک میکند.
خیلی از پدر و مادرهای ساکن آپارتمان میگویند بچهشان عصرها بیقرار و بهانهگیر میشود. در این مطلب دیدهایم این بیقراری چه ربطی به کمبود فضای بازی دارد و خانه بازی چه چیزی را جبران میکند که پارک محله نمیتواند.
تاثیر محدودیتهای آپارتماننشینی بر رفتار و پرخاشگری کودک
آپارتماننشینی فضای تحرک کودک را کوچک میکند و قانونهای تازهای هم به زندگی او اضافه میکند: آرام راه برو، نپر، همسایه طبقه پایین خواب است. سازمان جهانی بهداشت در رهنمود فعالیت بدنی کودکان زیر ۵ سال توصیه میکند بچههای ۳ و ۴ ساله روزانه دستکم ۱۸۰ دقیقه فعالیت بدنی داشته باشند. دستکم ۶۰ دقیقه از این زمان باید با شدت متوسط تا زیاد باشد. رسیدن به این عدد در یک آپارتمان هفتاد متری سخت است و بخش زیادی از فواید خانه بازی برای کودکان آپارتماننشین به جبران این کمبود برمیگردد.
وقتی انرژی بدنی کودک خالی نمیشود، ممکن است به شکل دیگری بیرون بزند. پرتاب اسباببازی، دعوا با خواهر یا برادر و بدخوابی شبانه از نمونههای آن است. در شهرها خانههای بازی سرپوشیده تا حدی جای خالی حیاط را پر میکنند. بررسی برنامه اجرایی در برترین مراکز خانه بازی در اصفهان نشان میدهد دیوارها و ستونهای این فضاها با ضربهگیر استاندارد پوشانده شده و کف آن تاتامی است. در چنین فضایی کودک میتواند بدود و بیفتد، بیآنکه کسی نگران همسایه یا لبه میز باشد.
مهمترین فواید خانه بازی برای کودکان از نگاه روانشناسی رشد

از نگاه روانشناسی رشد، فواید خانه بازی برای کودکان در دو دسته مهم جا میگیرد: آنچه بازی برای آرامش روانی کودک میکند و آنچه برای بدنش. هر دو در سالهای اول کودکی پایه رشدهای بعدیاند.
تخلیه انرژی فیزیکی و تنظیم هورمونهای استرس
آکادمی اطفال آمریکا در گزارش «قدرت بازی» بازی را سپری در برابر اثرهای منفی استرس میداند. در یکی از مطالعههایی که این گزارش به آن اشاره میکند، کودکان مضطرب ۳ و ۴ سالهای که روزهای اول پیشدبستانی اجازه بازی داشتند، دو برابر همکلاسیهایی که فقط قصه شنیدند از استرسشان کم شد. بازی آزاد و پرتحرک در خانه بازی همین فرصت را میدهد. کودکی که یک ساعت در استخر توپ و روی سرسره بازی کرده، ممکن است شب آرامتر بخوابد و کمتر سر چیزهای کوچک به هم بریزد.
توسعه مهارتهای حرکتی درشت
مهارتهای حرکتی درشت یعنی کارهایی که با عضلههای بزرگ بدن انجام میشود: دویدن، پریدن، بالا رفتن، حفظ تعادل و پرتاب کردن. این مهارتها با تمرین تکراری قوی میشوند و فرش هال خانه جای مناسبی برایشان نیست. بالا رفتن از تور، سر خوردن و راه رفتن روی پلهای لرزان، هماهنگی دست و پا و تعادل را تقویت میکند. این مهارتها بعدها در ورزش، دوچرخهسواری و حتی نشستن درست پشت میز مدرسه به کار میآیند.
تفاوت تاثیر خانه بازی بر کودکان در مقایسه با پارکهای محلی
پارک محله هنوز گزینه خوبی است و هزینهای هم ندارد. تاثیر خانه بازی بر کودکان در چند جا با پارک فرق میکند. جدول زیر این تفاوتها را نشان میدهد.
فواید خانه بازی برای کودکان در مقایسه با پارک محلی
|
معیار |
خانه بازی |
پارک محلی |
|
وابستگی به هوا |
در هر فصل قابل استفاده |
در گرما، سرما و آلودگی هوا محدود |
|
سطح زمین |
کفپوش نرم و ضربهگیر |
بیشتر آسفالت یا شن |
|
بازی نقشآفرینی |
فضای طراحیشده برای آن |
وابسته به خلاقیت خود بچهها |
|
هزینه |
دارد |
رایگان |
بخش نقشآفرینی از تفاوتهایی است که والدین کمتر به آن توجه میکنند. به همین دلیل، طراحی فضایی تعاملی به اسم «شهر مشاغل» به استاندارد اصلی مراکز برتر تبدیل شده است. بررسی امکانات مجموعههای شناختهشده اصفهان، از شهر مشاغل کاربازیا و کیدز کلاب سیتیسنتر گرفته تا بخش کودک رادمان فرنود نشان میدهد این فضاها با هدف تمرین کار تیمی، نوبت گرفتن و رویاروییِ اجتماعی کودکان طراحی شدهاند.
نقش محیط استاندارد در افزایش مزایای خانه بازی برای کودکان

مزایای خانه بازی برای کودکان وقتی کامل است که محیط امن و تمیز باشد. خانه بازی شلوغ و کثیف، با وسایل لبتیز، بیشتر نگرانی میسازد و فواید خانه بازی برای کودکان را کم میکند. پیش از انتخاب، این موارد را بررسی کنید:
· ضربهگیر دیوار و کف: دیوارها، ستونها و کف باید نرم و بدون لبه تیز باشند. در مرکزی که بالاتر به آن اشاره شد، کفپوش تاتامی است.
· نظافت روزانه: وسایل، استخر توپ و سطوح هر روز ضدعفونی شوند. همان مرکز این کار را روزانه با مواد نانو و بدون بوی تند انجام میدهد.
· تفکیک سنی: وسایل بازی کودک دوساله با کودک ششساله فرق دارد و بهتر است فضای هر گروه جدا باشد.
· نظارت: مربی در سالن حضور داشته باشد و دوربین مداربسته فضا را پوشش دهد.
· تعداد کودکان: سالن بیش از حد شلوغ، خطر برخورد و دعوا را بالا میبرد.
برای شروع، یک هفته عصرها را یادداشت کنید: کودک چند ساعت تحرک داشته و آن شب چطور خوابیده است. اگر روزهای کمتحرک با بیقراری بیشتری همراه بود، یکی دو جلسه خانه بازی در هفته را امتحان کنید و تغییر رفتار او را دوباره بسنجید.
سوالات متداول درباره اهمیت خانه بازی برای کودکان
کودک از چه سنی میتواند به خانه بازی برود؟
از وقتی راه افتاده و میتواند بدون کمک حرکت کند. برای بچههای کوچکتر بخش جداگانه با وسایل سادهتر مناسبتر است.
هر چند وقت یک بار خانه بازی کافی است؟
خانه بازی جای تحرک روزانه را نمیگیرد. یک یا دو بار در هفته، در کنار بازی در خانه و پارک، کافی است تا فواید خانه بازی برای کودکان بدون وابستگی به آن به دست بیاید.
اگر کودکم در خانه بازی پرخاشگر شد چه کنم؟
او را چند دقیقه از جمع جدا کنید و آرام با او حرف بزنید. شلوغی و هیجان زیاد گاهی خود دلیل رفتار است؛ ساعتهای خلوتتر را امتحان کنید.
